Parkeergarage Leidsche Rijn Centrum

Aan het Berlijnplein in Utrecht is een bijzonder parkeergebouw gerealiseerd dat met een opvallende toren een landmark toevoegt aan Leidsche Rijn Centrum. Het gebouw biedt plaats aan 620 voertuigen, die via drie ingangen de kolomvrije vloervelden op acht parkeerlagen kunnen bereiken. Zecc Architecten: "Toen wij werden gevraagd door de gemeente Utrecht om een parkeergarage te ontwerpen, wilden wij vooral voorkomen om een parkeergarage te ontwerpen. Geen typisch betoncasco met anonieme aluminium gevel, maar een karaktervol bakstenen gebouw met toekomstwaarde."

Toelichting door Zecc Architecten - Het Berlijnplein maakt onderdeel uit van Leidsche Rijn Centrum en ligt boven op de tunnelbak van de A2. Architect Marnix van der Meer: "Voor een van de meest prominente plekken van Leidsche Rijn Centrum zijn wij gaan nadenken over de betekenis van een parkeergebouw in een geheel nieuw stadscentrum." Het moest een gebouw worden dat de openbare ontmoetingsplek aan het Berlijnplein markeert. Met een verwijzing naar historische binnensteden waarbij publieke gebouwen of kerken pleinen definiëren en belangrijke plekken markeren.

'Wat ons betreft moest de parkeergarage een binnenstedelijk karakter krijgen binnen het stedenbouwkundig plan van Jo Coenen. Een gebouw met een sterke identiteit dat voor herkenbaarheid zorgt'

Marnix van der Meer, Zecc Architecten

Herkenningspunt Leidsche Rijn Centrum

Een lichtgevende pinakel vormt het hoogste punt. Tegelijkertijd vervult de toren voor deze plek een publieke functie, als beëindiging van de overdekte wandelroute van de Parijsboulevard. Leidsche Rijn Centrum miste herkenningspunten zoals die vanzelfsprekend aanwezig zijn in een historische binnenstad. Bij het ontbreken van een kerktoren of stadhuis is hier een extra markering in het gebied toegevoegd. De toren van dit parkeergebouw verwijst direct naar een kerktoren of een stadhuis. Naast een functionele betekenis als aanduiding P + R krijgt het gebouw hiermee ook een belangrijke symbolische waarde als ‘parkeerkathedraal’.

Parkeergarage Leidsche Rijn Centrum — *Beeld Stijn Poelstra*

Geen utilitaire parkeermachine

"Wij vonden het belangrijk dat het gebouw niet oogt als een utilitaire parkeermachine, maar als een gebouw dat past binnen de uitstraling van de door Coenen beoogde binnenstad met verwijzingen naar bestaande mediterrane steden", legt Marnix van der Meer uit. Door de klassieke opbouw, de gekozen materialisering en de gevelindeling doet het gebouw eerder denken aan een plek om te werken of te wonen en wordt voorgesorteerd op een toekomstige herbestemming. Een commerciële ruimte voor horeca in de plint biedt ruimte voor vertoeven en activeert het Berlijnplein.

De parkeergarage heeft drie entrees voor auto’s, waarvan één ondergronds. Voor de gebruiker vanaf de A2 is de parkeergarage toegankelijk via een entree op twee lagen onder het maaiveld van het Berlijnplein. Voor de bewoners uit de omgeving van de Leidsche Rijn is het gebouw toegankelijk vanaf het Berlijnplein en er is een entree aan de zijde van de stad Utrecht aan de Vleutensebaan.

De gebouwinstallaties zijn zoveel mogelijk beperkt door gebruik te maken van natuurlijke ventilatie en natuurlijke lichtinval. De verlichting is in LED uitgevoerd en er is een slim vol-vrij systeem dat auto’s naar een plek leidt, zodat onnodige verkeersbewegingen worden voorkomen.

Pergola van zonnepanelen

Het dak heeft een bijzondere kwaliteit gekregen. Hier wordt geparkeerd onder een grote ‘pergola’ van zonnepanelen waarmee elektrische auto’s kunnen worden opgeladen.

Het kunstenaarsduo BROOS (Pietertje van Splunter en Zeger Reyers) heeft met het kunstwerk 'Weidsheid' extra betekenis gegeven aan het gebouw door met groen op het dak en een gigantische Snip te verwijzen naar het oorspronkelijke veen-weide gebied met zijn ‘bewoners'. Het kunstwerk brengt toeschouwers weer in contact met de oorsprong van het gebied. Deze groene strook is als een nieuwe horizon waarboven de hemel zich opnieuw met het land verbindt.
Parkeergarage Leidsche Rijn Centrum
De Snip op het dak van het trappenhuis geeft een accent aan de plek, zorgt voor verwondering en bewustwording. De grote weidevogel creëert aandacht voor de kwetsbare nabije natuur en werkt mee aan het versterken van de identiteit van deze plek. Het kunstwerk is mogelijk gemaakt door de Utrechtse 1,5% regeling die de gemeente sinds 1954 hanteert. Deze regeling houdt in dat bij de bouw of verbouwing van openbare gebouwen 1,5% van de bouwsom wordt gereserveerd voor kunst.