Brancheorganisatie Energy Storage NL heeft vandaag het Nationaal Actieplan Energieopslag overhandigd aan demissionair minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei. De brancheorganisatie pleit hierin voor een duidelijke opslagambitie voor 2030 en 2050, een nationale beleidsstrategie en een sectorakkoord Energieopslag. Ook wil Energy Storage NL een nieuwe marktordening: een capaciteitsmechanisme, waarbij elektrisch vermogen achter de hand wordt gehouden voor momenten van nood. CO2-vrije aanbieders zouden dan bij de gunning voorrang moeten krijgen.

Om te bepalen of en wanneer langetermijnopslag voor elektriciteit zinvol is, spelen grote datasets een belangrijke rol. Die geven gedetailleerde inzichten in onder andere vraagprofielen, weersvoorspellingen en klimaat. Hierbij is de samenhang tussen opslag en andere concurrerende elementen in het complexe energiesysteem essentieel. 

De opkomst van technologieën die elektriciteit voor één of meerdere dagen op kan slaan, zette hoogspanningsnetbeheerder Tennet ertoe aan om LDES (long duration energy storage) voor het eerst een rol toe te kennen in de scenario's voor een toekomstig elektriciteitsnet. Dat roept vragen op: om welke technieken gaat het? Welke rol kunnen opslagtechnieken precies spelen in het systeem en wat is de business case? In deze aflevering van ENTRA Focus verkennen we samen met Joost Greunsven van TenneT de mogelijkheden om langdurige energieopslag (LDES) van de grond te krijgen in Nederland.

De logistiek, en met name het vrachtvervoer, vormt de komende jaren de grootste bron van opgesteld elektrisch vermogen op Nederlandse bedrijventerreinen. Dat blijkt uit een analyse van TNO, gebaseerd op een doorrekening van de energiehuishouding op alle Nederlandse bedrijventerreinen, met uitzondering van de grote industriële clusters. De uitkomst geeft een eerste indicatie van de potentie voor flexibel vermogen, al benadrukt TNO dat nader onderzoek nodig is naar de werkelijke beschikbaarheid van dat vermogen voor flexibele inzet.

Het duurde even, maar het is eindelijk gelukt. Op 30 september 2025 is in heel Europa een belangrijke wijziging doorgevoerd in de elektriciteitsmarkt. De 'day-aheadmarkt', waarin prijzen voor de volgende dag worden vastgesteld, rekent voortaan met kwartierproducten in plaats van met uurproducten. Dat betekent dat de markt nu 96 afzonderlijke prijspunten per dag kent, in plaats van 24. Welke gevolgen heeft dit voor de handel? En belangrijker: wat betekent dit voor de afnemers? 

De Dutch Green Building Council heeft de handreiking 'Scope 3-emissies in de bouwsector' geactualiseerd. De vernieuwde versie geeft extra uitleg over onder meer productieafval en renovatieprojecten. Daarmee wordt het inzicht in de indirecte CO₂-uitstoot binnen de hele bouwketen vergroot. Ook laat de actualisatie zien dat Nederlandse bouwbedrijven de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) serieus nemen en werken aan een meer uniforme duurzaamheidsrapportage in de keten.

Met een portefeuille van ruim 28.000 huurwoningen en een waarde van meer dan € 10 miljard moet Vesteda verduurzamen. En dat binnen de kaders van Europese wetgeving, maatschappelijke verwachtingen en financiële haalbaarheid. CFO Frits Vervoort en ESG-investmentmanager Stephan de Bie: "Vooroplopen moet, maar het loont ook nog eens."  

Long duration Energy Storage omvat technologieën die elektrische energie in verschillende vormen langdurig kunnen opslaan - van uren tot weken - en weer terug kunnen leveren wanneer dit nodig is. Op grote schaal en tegen concurrerende kosten. Eén van de opties is opslag in warmte, die later weer wordt omgezet in elektriciteit: Power-to-Heat-to-Power. Hoe kansrijk is deze aanpak en welke voorbeelden zijn al gerealiseerd?

Bij Long Duration Energy Storage gaat het niet over de korte termijn (minder dan vier uur), maar over de termijn vanaf vier uur tot enkele dagen. Voor deze vorm van elektriciteitsopslag zijn nog weinig mogelijkheden. Batterijen kunnen ervoor worden ingezet. Die worden steeds goedkoper en beter, maar hebben ook nadelen. Daarom zoeken bedrijven naar alternatieven, maar de ontwikkeling daarvan staat nog in de kinderschoenen.

De energietransitie vraagt om een andere inrichting van het energiesysteem. Volgens Laurens de Vries, hoogleraar Energiemarkten aan de TU Delft, is dat systeem er nog niet. "Producenten durven niet te investeren, omdat ze niet weten hoe de regels over vijf jaar zijn. En tegelijk groeit de vraag door elektrificatie en warmtepompen." Volgens De Vries is een capaciteitsmechanisme nodig om investeringen mogelijk te maken, en langetermijnopslag onmisbaar om Dunkelflautes te overbruggen. 

Het is de vraag of de nieuwe Wet collectieve warmte ook echt voor een snellere aanleg van warmtenetten zal zorgen. Grote energiebedrijven haken af en bouwers zien te veel initiatieven stranden.

Een waterstofinstallatie die overtollige zonne-energie omzet in waterstof en later weer terug in elektriciteit: met deze seizoensopslag pioniert voormalig akkerbouwer Erik Blaauw sinds begin deze zomer op zijn erf in Lelystad. "Ik wil vooral bijdragen aan praktijkervaring, want zonder toepassingen blijft het een kip-ei-verhaal."

De afgelopen maanden onderzocht ENTRA de vraag of bij aardgas hetzelfde kan gebeuren als eerder bij kolen: versnelde afschrijving, stranded assets en juridische procedures van bedrijven die hun investeringen willen beschermen. De verkenning liet zien dat die vergelijking niet vergezocht is. Ook nu zijn er argumenten om wél te investeren - leveringszekerheid, politieke steun en de druk om tijdig capaciteit te bouwen - terwijl er tegelijk beleid bestaat dat fossiel gebruik versneld wil terugdringen. Het risico is dus reëel, en wie verstandig is houdt daar rekening mee. Of zoals jurist Michiel Tjepkema zegt: "Neem je als partij die winst of zet je het apart voor als het beleid straks verandert? Dat zijn wel zaken waar je als ondernemer over na moet denken."

Netcongestie, CO2‑doelen, elektrificatie, transportvloten vol EV's, warmtepompen die tegelijk aanslaan: de energietransitie schuift van papier naar praktijk. Maar daar wringt het. Waar leg je de eerste euro neer, met wie werk je samen en hoe voorkom je overbelasting op piekmomenten? De belofte van de 'digital twin' is dat die vragen al in een vroeg stadium beantwoord kunnen worden.

Na het vastlopen van de plannen voor nieuwe warmtenetten zet Amsterdam in op hybride warmtepompen. Met een subsidie van 7,5 miljoen euro uit het gemeentelijke Klimaatfonds wil het college alsnog tempo maken in de verduurzaming van woningen. Daarmee verschuift de nadruk van het beleid: niet langer sturen op aardgasvrij, maar op directe CO₂-reductie.

Drinkwaterbedrijf Vitens staat voor een complexe taak: het energieneutraal maken van een infrastructuur die 24/7 betrouwbaar drinkwater moet leveren aan 5,8 miljoen Nederlanders. "We verduurzamen, maar we moeten ook blijven leveren. Dat spanningsveld zit in ons dagelijks werk." Een gesprek met financieel directeur Caroliene Kooiker en programmamanager MVO Eddy Janssen.

De verduurzaming van de warmtevoorziening betekent dat aardgas en andere fossiele energiebronnen op termijn moeten verdwijnen. Groene waterstof wordt vaak genoemd als een kansrijk alternatief. Maar is de huidige infrastructuur hier eigenlijk wel op voorbereid? Kunnen gasturbines en andere industriële installaties die nu op aardgas draaien zomaar worden overgezet op waterstof? En biedt een H2-ready-label daarbij zekerheid, al benoemen critici dat zo'n label het risico inhoudt dat de industrie langer aan het aardgas zal blijven hangen. Een kijkje over de grens in Duitsland en Frankrijk

De Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis willen met een collectieve claim compensatie afdwingen voor honderdduizenden klanten die volgens hen tijdens de energiecrisis zijn benadeeld door tariefverhogingen in variabele energiecontracten. Als de claim slaagt, kunnen energiebedrijven in de problemen komen omdat zij honderden miljoenen euro's moeten gaan uitkeren. Bovendien kunnen zij in het vervolg de extreme prijsschommelingen op de energiehandelsmarkt niet meer direct doorberekenen aan hun klanten.

Fossiele investeringen zijn een risico, daar weten de grote elektriciteitsbedrijven anno 2025 alles van. Zeker sinds het spraakmakende besluit om alle kolencentrales per 2030 te sluiten, is er veel twijfel over nieuwe fossiele investeringen. ENTRA sprak met Dyonne Rietveld - de directeur van Uniper Nederland - over de vraag of aardgascentrales hetzelfde lot wachten als kolencentrales.

Uit Europees en nationaal beleid blijkt duidelijk dat het gebruik van aardgas als fossiele brandstof wordt afgebouwd. Maar hoe strikt dit proces verloopt en volgens welke tijdslijn, laat ruimte voor interpretatie over. Hoe beïnvloedt dit de risico's en kansen voor langetermijninvesteringen in aardgaswinning, aardgasgebruik en de infrastructuur?